ابهامات عرضه نفت خام در بورس

نکونیوز _ سخنان اخیر معاون اول رئیس جمهوری درباره برنامه ریزی برای عرضه نفت خام در بورس که با هدف دور زدن تحریمها صورت خواهد گرفت، با ابهامات جدی در بین کارشناسان و صاحبنظران مواجه شده است.همه چیز از سخنان دیروز اسحاق جهانگیری در مراسم روز ملی صنعت و معدن آغاز شد. مراسمی که جهانگیری قرار نبود در آن سخنرانی کند اما به قول خودش، یک دفعه از او دعوت به سخنرانی شد و شاید به دلیل همین سخنرانی ناگهانی، موضوع چالش برانگیز عرضه نفت خام در بورس را که گویا هنوز هم نهایی نشده در سخنرانی خود مطرح کرد. جهانگیری با بیان مقدمه ای از محدودیتهایی که آمریکا قصد دارد در مسیر صادرات نفت خام ایران ایجاد کند گفت : نفت خام ایران در بورس داخلی عرضه خواهد شد و بخش خصوصی، شفاف نفت بخرد صادر کند. به میزانی که نیاز داشته باشیم، بخش خصوصی در تناژهای مختلف وارد عرصه شده است. الان هم روزی ۶۰ هزار بشکه نفت در بورس خریداری می شود؛ اما می توانند برای صادرات حضور یابند. برنامه ما این است که در کاهش فروش نفت خود، حتما کاری کنیم که آمریکایی ها را به شکست بکشانیم. این در دولت و وزارت نفت برنامه ریزی شده است و مطمئنیم که نفت را در حد نیاز خواهیم فروخت.
این سخنان که با بازتاب گسترده ای در محافل نفتی و اقتصادی مواجه شده بود خیلی زود با توضیحاتی از سوی خوشرو مدیر امور بین الملل شرکت ملی نفت ایران مواجه شد که نشان می داد آنچه جهانگیری مطرح کرده با آنچه عملیاتی است تفاوت زیادی دارد. خوشرو گفت : در صورت وجود تقاضای واقعی برای شرکت‌های پالایشی داخلی، حتی اگر توان پالایشی اندکی داشته باشند، نفت خام عرضه می‌کنیم که این نفت خام، مختص مصرف در پالایشگاه‌های داخلی است و کارکرد صادراتی ندارد. خوشرو توانایی پالایشی و مالی شرکت‌های داخلی را شرط فروش نفت خام به آن‌ها اعلام کرد و گفت : قبل از فروش نفت خام به پالایشگر‌های داخلی، هم توانایی‌های پالایشی و هم توانایی‌های مالی آن شرکت به دقت بررسی می‌شود.
سخنان خوشرو نشان می دهد که نفت خامی که در بورس عرضه می شود صرفا برای پالایشگاههای داخلی است و کارکرد صادراتی ندارد و این متفاوت با نظر اسحاق جهانگیری است که عرضه نفت خام در بورس را با هدف دور زدن تحریمها و بهره گیری از توان بخش خصوصی برای این کار ذکر کرده است.
به نظر می رسد موانع فراوانی پیش روی اجرایی شدن این ایده وجود دارد. مهمترین مانع، توان مالی بخش خصوصی داخلی برای خرید نفت خام در بورس و صدور آن است. مگر آنکه دولت خود قصد داشته باشد با تاسیس شرکتخهای شبه دولتی به نام خصوصی این روش را اجرایی کند. اما حتی اگر این روش هم اجرایی شود باز هم موانع دیگری برای صادرات نفت خام وجود دارد. تولیدکنندگان و فروشندگان نفت خام در دنیا کاملا مشخصند و آمریکا اگر قصد مانع تراشی در این مسیر را داشته باشد، به رصد شیوه صادرات نفت خام ایران می پردازد و برای شرکتهای غیردولتی هم می تواند موانعی ایجاد کند که همین امر ریسک این کار را افزایش می دهد. از سوی دیگر مبادلات بانکی و مالی، مانع مهم دیگری است که نمی توان آن را نادیده انگاشت. تحریمها، موانع متعددی در مقابل نقل و انتقالات پول نفت ایجاد می کند و تفاوت چندانی بین شرکتهای دولتی و خصوصی در این امر وجود ندارد. بنابراین حتی اگر خریداری برای نفت خام در بورس پیدا شود که قصد صادرات هم داشته باشد و ریسکهای فروش را هم بپذیرد قطعا ریسکهای نقل و انتقالات مالی را نخواهد پذیرفت.
بنابراین باز هم شاهد ظهور بابک زنجانی های جدید تحت عناوین شرکتهای خصوصی خواهیم بود که همگی اسما خصوصی و در واقع وابسته به دولت هستند تا این ریسکها را بپذیرند و صادرات را انجام دهند. هرچند در دوران تحریم نمی توان دست روی دست گذاشت و برای حفظ توان فروش نفت کشور که عامل کسب درآمدهای ارزی است هیچ راهی را امتحان نکرد، اما آزمون راههای تکراری و پرهزینه و پر ابهام، صرفا مانوری خیالی است که فایده ای به کشور نمی رساند. ضمن اینکه بیان این برنامه ها در تریبونی عمومی، صرفا یک خودزنی سیاسی – اقتصادی و باز کردن مشتهای بسته در مقابل دشمنی است که قصد تحریم ایران را کرده است.

پاسخ دهید

 

کلیه حقوق این وب سایت نزد پرتال مهندسان شیمی ایران محفوظ می باشد.
CopyRight © 2011-2019 , All Rights Reserved